MICHIF 101 101 commands and phrases for everyday use Read. Listen. Learn.(k) speaking to more than one person Kiihtwaam/Miina. Again. kiihtwaam miina Ki wii itootaan chiin? Are you going? ki-wii-itoohtaan chiin Ki noohtay nipaan chiin? Are you sleepy? ki-noohtay-nipaan chiin Payhtuk. Be careful. payhtuk Kishchiitayimoohk. Be proud. kishchiikayimohk Kaa wiichihinn chiin? Can you help me? kaa-wiichihinn chiin Payhkihta. Clean it. payhkihta Kiipaha kitoon. Close your mouth. kiipaha kitoon Paykiiwikay. Come and visit. paykiiwikay Aashtum oota. Come here. aashtum oota Piihtikway. Come in. piihtikway Paywiichaywin. Come with me. paywiichaywin Kipayhtayn chiin? Do you hear? ki-payhtayn chiin Ki miiyeuyhtayn chiin? Do you like it? ki-miiyeuhtayn chiin Kaayashookatooshkay. Don’t work too hard. kaaya shoohk-atooshkay Kaaya! Don’t! kaaya Kwaayesh paminikay. Drive safe. kwaayesh paminikay Ashamishoo(k). Feed yourself. ashamishoo(k) Waaniihkay. Forget it. waanihkay Nihtakoshii! Get down! nihtakoshii Paashikoo! Get up! paashikoo Miiyiin. Give it to me. miiyiin Kiiway(k). Go home. kiiway(k) Akootay itohtay. Go there. akootay itoohtay Bonn apray mijii. Good afternoon. bon apray mijii Si boon poor kiiya! Good for you! si boon poor kiiya Bonn oovraazh. Good job. bonn oovraazh Boon mataen. Good morning. boon mataen Boon swayr. Good night. boon swayr Enn bell zhoornii aaya. Have a nice day. enn bell zhoornii ayaa Wiichihishoo. Help yourself. wiichihishoo Kiiya maaka? How about you? kiiya maaka Taanishi shinihkaashooyenn? How are you called? taanishi shinihkashooyenn Taanishi kiiya? How are you? taanishi kiiya Taanishi ishaayaayen? How do you feel? taanishi ishaayaayen Kakwayaho(k)! Hurry! kakwayaho(k) Kiiyamapi(k). Hush/Quiet. kiiyamapi(k) Niiya 61 nita poonaan. I am 61 years old. niiya 61 nita poonaan __________ dishinihkaashoon. I am called ____________. __dishinihkaashoon Ni kishchiitayhtayn. I appreciate it. ni-kishchiitayhtayn Namooya dapwayhtayn. I don’t believe it. namooya dapwayhtayn Ki shaakiihitin. I love you. ki shaakiihitin Li Michif piikishkwaan. I speak Michif. li michif piikishkwaan Nipiihkopayin. I’m broke. nipiihkopayin Ni kawachin. I’m cold. ni-kawachin Nimiiyaayaan. I’m fine. ni-miiyo-ayaan Saskatoon d’ooshchiin. I’m from Saskatoon. Saskatoon d'ooshchiin Noohtayhkataan. I’m hungry. noohtayhkataan Ji taan amoor. I’m in love. ji taan amoor Namooya nimiiyeuyten. I’m not happy. namooya nimiiyeuyteyn Dahkooshin. I’m sick. dahkooshin Nimihtatayn. I’m sorry. nimihtatayn Ni kishishoon. I’m warm. ni-kishishoon Taapway chiin? Is that right? taapway chiin Katawaashishin. It’s beautiful. katawaashishin Miiyaashin. It’s good. miiyaashin Kishitew. It’s hot. kishitew Si ryayn. It’s nothing/You’re welcome. si ryayn Si kwaarayk. It’s okay. si kwaarayk Kimoowun. It’s raining. kimoowun Si sis zeur laa. It’s six o’clock. si sis zeur laa Niimitaak. Let’s dance. niimitaak Miitshootaan. Let’s eat. miitshootaan Shipwayhtaytaak. Let’s go. shipwayhtaytaak Natoohta. Listen. natoohta Oota itapi. Look here. oota itapi Naytay itaapi. Look over there. naytay itaapi Maahkitoon. Loud mouth. maahkitoon Taad bayn/Maashkoot. Maybe. taad bayn maashkoot Niishta miina. Me too (also). niishta miina Kiiyaam maaka. Never mind. kiiyaam maaka Shaymaak! Right now! shaymaak Miina kawaapamitin. See you again. miina kawaapamitin Api(k). Sit (All). api(k) Naandow ishi. Somehow. naandow ishi Nakii. Stop. nakii Kishchi maarsii. Thank you very much. kishchi maarsii Maarsii poor soopii. Thanks for supper. maarsii poor soopii Maarsii poor toon taan. Thanks for your time. maarsii poor toon taan Anima niiya. That is mine. anima niiya Wiihkaashinn. That tastes good. wiihkashinn Sa si boon. That’s nice. sa si boon Lii bonn noovel oohin. These are good news. lii bonn noovel oohih Ooma niiya. This is mine. ooma niiya Nooshishim awaa. This is my grandchild. nooshishim awaa Ni mamaa awaa. This is my mother. nimamaa awaa Wayaawaypina. Throw that out. wayaawaypina Oota payhoo. Wait here. oota payhoo Kaykwy anihinn? What are those? kaykwy anihinn Taanishi kaa ishpayihk? What happened? taanishi kaa-ishpayihk Kaykwy ooma? What is this? kaykwy ooma Kaykwy? What? kaykwy Taanishpii? When? taanishpii Taanday wiikiyen? Where do you live? taanday wiikiyen Taanday? Where? taanday Awaana? Who? awaana Taanayhki? Why? taanayhki Kaa kaashkihtaan! You can do it! kaa kaashkihtaan Kiiya niikaan. You first. kiiya niikaan Kiiya piko. You only/Just you. kiiya piko Aykooshi. End. aykooshi